Kennisdeling, training van auditoren en instellingsaudits.

Meten is weten ……… toch?

| Jan Pieter Janssen

Onderwijs en cijfers, het lijkt wel onafscheidelijk met elkaar verbonden. Niet alleen de prestaties van de individuele student worden er in uitgedrukt maar ook die van het onderwijs c.q. de instelling als geheel. Beoordeling, cijferlijsten, overgangsrapport, aantal aanmeldingen, teldatum, indicatoren, begroting, vierkante meters, JOB-monitor, normgetallen en ga zo maar door.

De vraag is of al deze eendimensionale gegevens ook een reëel beeld geven van ons onderwijs laat staan van de kwaliteit van ons onderwijs. Maar ja, ‘gissen is missen’, dus zonder die gegevens gaan we het ook niet redden.

De schijnzekerheid van cijfers, criteria en procedures waarbij het papier geduldig is. Ik weet niet hoe het u vergaat maar ik ervaar dat als een valkuil waar je onbewust zomaar in terecht kunt komen. Onbewust onbekwaam, de eerste fase van competentieontwikkeling volgens Maslow. Misschien is dat wel het grootste risico, zeker als het gaat om de kwaliteit van ons onderwijs. Alle mooie monitoring ten spijt blijkt datgene wat op papier staat ineens niet te corresponderen met wat er in de praktijk van alle dag gebeurt. Zeker niet als we dat aantonen van kwaliteit of prestatie ook nog eens onnavolgbaar complex inrichten.

Door de actualiteit van de examenproblematiek bij een collega-instelling in Limburg werd ik hier nog eens extra op gewezen. Een eerste inventarisatie binnen onze eigen locaties geeft op het oog geen reden tot ongerustheid. Die is er ook niet. Kijk je echter verder dan wordt duidelijk dat ook voor CITAVERDE College geldt dat er altijd op onderdelen nog geleerd en verbeterd kan worden.
Dat ik dat nu kan zeggen komt niet door de toets op aanwezige documenten en resultaten. Dat is wel op orde. Nee, het inzicht ontstaat door het feit dat collega’s met elkaar in gesprek zijn gegaan en zo de papierenrealiteit met elkaar analyseren en betekenis geven. En daar wordt voor mij het karakter van onderwijs zichtbaar, iets wat we haast zouden vergeten binnen alle verantwoordingsdruk en stuurinformatie, onderwijs is mensenwerk.

Het is om die reden dat ik veel verwacht van de ‘peerreview’ die wij als AOC’s, vanuit het Kwaliteitsnetwerk MBO, dit najaar gaan uitvoeren. Leren van en met elkaar en het op gang brengen van de professionele dialoog over onderwijs. En natuurlijk gaat het dan onvermijdelijk ook over resultaten en procedures maar dan vooral toch ook over de betekenis daarvan. Hoe wij, lerend van en met elkaar, kunnen werken aan de kwaliteitsverhoging van ons onderwijs en aan nog betere resultaten van onze studenten.
Tijdens de opening van het MBO-studiejaar bij ROC-Tilburg afgelopen 27 augustus zei Koning Willem-Alexander het als volgt:
“Het niveau van MBO-studenten stijgt nog steeds. Dat ligt natuurlijk aan hun eigen inzet, maar ongetwijfeld speelt de bevlogenheid van veel docenten en begeleiders ook een belangrijke rol.”
Dat samenspel tussen student, docent en begeleider uit de beroepspraktijk máákt het onderwijs en benadrukt de menselijke factor daarbij.

Afsluitend, ‘meten is weten’ zeker, en dat zullen we ook blijven doen al is het maar om ‘gissen is missen’ te voorkomen. Wil je echter écht weten hoe het staat met de kwaliteit van het onderwijs, van de student en de instelling, dan verwacht ik daarbij veel van het instrument peerreview. Aanvullend op de andere twee slogans zou ik dan ook willen zeggen ‘met peer weet je meer’!

Wat dat laatste betreft weet ik in ieder geval één collega-bestuurder die het hier hartgrondig mee eens zal zijn.



Jan-Pieter Janssen,
Voorzitter College van Bestuur CITAVERDE College,
Bestuurslid Kwaliteitsnetwerk MBO