Kennisdeling, training van auditoren en instellingsaudits.

Een goed gesprek over kwaliteit is niet vanzelfsprekend

| José Hermanussen

Waarschijnlijk heeft u gehoord over het driejarige NRO onderzoek naar de instellingsaudits op basis van het dialoogmodel. Het onderzoek loopt nu een jaar en wordt uitgevoerd door een consortium van ecbo, het Zijlstra Center van de Vrije Universiteit, Welten Instituut (Open Universiteit) en het Kwaliteitsnetwerk mbo: acht mbo instellingen doen mee aan het onderzoek. Grote kans dat niet-direct- betrokkenen zich wel eens afvragen: waar gaat dat onderzoek nu eigenlijk over en wat levert het op? 

Via deze blog lichten onderzoekers José Hermanussen en Ronald Stevens een tip op van de sluier. Wil je daarna nog meer weten over de aanpak en met de onderzoekers discussiëren over de meerwaarde van de opbrengsten voor de auditpraktijk, meld je dan aan voor de Verdiepingsbijeenkomst: De audit volgens het Dialoogmodel is uitgevoerd. En dan? die plaatsvindt op 14 februari a.s. (Aanmelden kan via het sturen van een mailbericht aan info@kwaliteitsnetwerk-mbo.nl of klik hier)

Waarom dit onderzoek
Mbo-instellingen zetten diverse instrumenten in om de kwaliteit van hun onderwijs te waarborgen en te ontwikkelen, de instellingsaudit is hiervan een prominent voorbeeld. Het is intussen bekend dat kwaliteitsverhoging meer wordt bereikt door een versterking van een lerende/kwaliteitscultuur dan alleen door structuurverbeteringen.
Audits die eenzijdig gericht zijn op hard controls (zoals stuur- en verantwoordingsinformatie) en soft controls negeren, kunnen een averechts effect sorteren, zoals een verminderde betrokkenheid van onderwijsteams. Een kwaliteitscultuur lijkt niet zozeer gestimuleerd te worden door procedures en controles maar eerder door een auditsystematiek die gebaseerd is op dialoog, die spanningsvolle relaties binnen de instelling en onderwijsteams bloot legt en ertoe bijdraagt dat leiding, onderwijsteams en andere belanghebbenden hun blinde vlekken in beeld krijgen, met elkaar het gesprek voeren en van daaruit acties ondernemen tot de kwaliteitsverbetering.

Doel en aanpak
In dit 3-jarige NRO-onderzoek gaan we – via een ontwerpgerichte benadering – op zoek naar de kenmerken van een betekenisvolle, betrouwbare en valide instellingsaudit op basis van een dialoogmodel en het voeren van een dialoog en brengen we de opbrengsten ervan in kaart op het vlak van organisatie- en onderwijsontwikkeling. Dit in de context van het Kwaliteitsnetwerk mbo. Deze context is voor het onderzoek zeer geschikt. Immers: het netwerk heeft in 2017 een overstap gemaakt van een “in-control” benadering naar een ontwikkelingsgerichte auditsystematiek die gebaseerd is op een dialoogmodel. 
In het onderzoeksproject worden wetenschappelijke bevindingen en veelbelovende nieuwe technieken benut om samen met het netwerk en aangesloten onderwijsinstellingen op systematische wijze het dialoogmodel verder vorm te geven en de mogelijke effecten bij toepassing op de kwaliteitscultuur, de organisatie en onderwijs te doorgronden. We streven daarbij naar een zo’n rijk mogelijke gegevensverzameling. In de praktijk betekent dit dat we een mix aan methoden inzetten: van vragenlijsten, documentenanalyse, participerende observatie van dialoogsessies tot aan focusgroep- gesprekken over auditcondities – en ontwikkelagenda’s. Het tussentijds teruggeven van bevindingen aan betrokkenen is een belangrijk onderdeel van de aanpak. Ook op studiedagen en in workshops zullen wij de leden van het kwaliteitsnetwerk mbo en de direct betrokkenen informeren over de voortgang en onze eerste bevindingen.