Kennisdeling, training van auditoren en instellingsaudits.

Een cadeau: Data blijheid

| Kasper Weekenborg

Gun ons zelf ‘Data blijheid’ was een uitspraak op één van de bijeenkomsten van het Kwaliteitsnetwerk mbo. Het woord ‘data’ komt de laatste tijd steeds vaker terug in de gesprekken die we met elkaar voeren over het versterken van de kwaliteit van het onderwijs. Niet verwonderlijk, ‘big data’ is vaak in het nieuws. We merken dagelijks al aan de ‘op maat’ advertenties op onze smartphones dat ‘big data’ niet alleen een kreet is. Patronen worden herkend en benut door bedrijven en adverteerders. Of we van het laatste blij worden laat ik maar even in het midden. De discussie over privacy is er niet voor niets. Duidelijk is dat zich nieuwe mogelijkheden aan doen. Ook voor het mbo! Maar wat doen we al? Biedt data inzicht? En kan dit inzicht helpen de kwaliteit van het onderwijs ‘in de klas’ te versterken? Wat is hier voor nodig?

Leren en beter worden

Het versterken van het lerend vermogen van de instelling, daar werken we met elkaar aan in het Kwaliteitsnetwerk mbo. We zijn op weg naar lerende instellingen. Niet omdat het kan maar omdat het nodig is. De werk- en leefwereld om ons heen verandert snel. Om als instelling en onderwijsteam daarbinnen flexibel, actueel en toekomstgericht onderwijs te blijven bieden is voortdurend leren en verbeteren met een kwaliteitscultuur die daarbij past, een must. Helpt data het leren?

Het waarom

Het begint niet met de data maar met de waarom vraag. Waar staan we voor, wat hebben studenten nodig om kansen te krijgen in de werk- en leefwereld van nu en morgen, hoe vertaalt zich dat naar de opleidingen en hoe houden we de opleidingen actueel en passend bij de talenten van de studenten? We hebben in het mbo al een sprong gemaakt door met resultaat- en tevredenheidsindicatoren de vinger aan de pols te houden bij de werking van ‘het systeem’. Hoe zit het met jaar- en diplomaresultaat, voortijdig schoolverlaten, tevredenheid van studenten, praktijkopleiders en medewerkers? Relevante vragen, maar is het afdoende? Het ondersteunt de verantwoording. Maar geeft dit het onderwijsteams inzicht en mogelijkheid om te leren en beter te worden? En zo dat te doen waar het om gaat: studenten in de dagelijkse praktijk goed en passend opleiden.

Nieuwsgierig

Data kan helpen dieper inzicht te geven. Voor de analyse van wat er speelt kan nadere data helpen. Hier zijn we nog niet zo goed in. Wellicht omdat het gebruik van data bij onderwijsteams meer verbonden wordt aan verantwoording en minder aan leren. Willen we ons zelf een cadeau doen dan geven we ons zelf inzicht. Data kan hierbij helpen. Maar helpt alleen als we nieuwsgiering zijn en zelf willen onderzoeken wat er aan de hand is. Waarom is de uitval bij ons team gestegen? Wat zijn onze hypotheses bij deze ontwikkeling en kunnen we deze hypothese met data analyse toetsen? Niet om te verantwoorden maar omdat we willen weten hoe het zit, om te leren en om beter te worden. Dit vraagt niet alleen om relevante data en analysevaardigheden. Maar belangrijker nog om een leercultuur door de hele organisatie heen, van onderwijsteams tot bestuur. Wat is nodig om zo’n leercultuur te bevorderen. Het gesprek hierover helpt om de mogelijkheden van data te benutten.

Het verhaal

We kunnen beter worden door ons zelf meer inzicht te gunnen. Data helpt daarbij maar heeft in zichzelf zijn beperkingen. Lang niet alles is in data te vangen. Inzicht kan daarom nooit werkelijk verkregen worden zonder het verhaal van de student, de praktijkopleider, de docenten en andere betrokkenen. Het gaat om de goede combinatie van data, analyse en het verhaal. Het zou toch een cadeau zijn als we dit voor elkaar kunnen krijgen met elkaar.